Ξεφυλίζοντας τα Τετράδια Ονείρων της Ζυράννας Ζατέλη

55 0

Tην Τρίτη 28 Νοεμβρίου βρεθήκαμε στην παρουσίαση του καινούριου βιβλίου της Ζυράννας Ζατέλη “Τετράδια Ονείρων” στο βιβλιοπωλείο “Σπόρος” στην Κηφισιά, έναν ζεστό χώρο που οι γνώσεις των ανθρώπων του και η αγάπη τους για την τέχνη μπορούν να καλύψουν την ανάγκη ακόμα και του πιο απαιτητικού αναγνώστη.

Ο χώρος, Sporos Bookshop, στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του,  φιλοξένησε την παρουσίαση και γέμισε από κόσμο τιμώντας την αγαπημένη συγγραφέα, που παρόλη την εξώκοσμη αύρα της είναι τόσο μα τόσο φιλική και πρόθυμη να μοιραστεί ακόμα και τις πιο μύχιες της σκέψεις, που αυτή η εξαιρετική της αντίφαση την καθιστά στους ανθρώπους εκείνους που άπαξ και τους συναντήσεις κάποτε στη ζωή σου δεν τους ξεχνάς ποτέ.

Σε αυτό της το βιβλίο, η συγγραφέας μάς αποκαλύπτει μερικά από τα όνειρα της… όχι όλα και όχι από όλα τα Τετράδια Ονείρων, αλλά από τα 3 πρώτα… Εκτίθεται τόσο όσο θέλει και όσο αρκεί… κι έχει κι ένα χιούμορ -θα τολμούσα να πω- σκοτεινό, τόσο ξαφνικά αποκαλυπτικό, που μένεις με ένα χαμόγελο για ώρα, σαν αυτό της Τζοκόντα.

Ο καλύτερος τρόπος για να μιλήσεις για ένα βιβλίο και μάλιστα για ένα βιβλίο που οι περιγραφές του ισορροπούν ευφάνταστα, ριψοκίνδυνα, κυνικά και αέρινα ανάμεσα σε δύο κόσμους (που είναι και δύο τόσο αληθινοί όσο και ψεύτικοι) είναι μέσα από το στόμα του δημιουργού του… Γι’ αυτό και μεις επιλέξαμε απόσπασμα από τον πρόλογο του βιβλίου για να πετύχουμε αυτή τη σύσταση – ταξίδι στο μαγικό σύμπαν της Ζυράννας Ζατέλη.

“Γράψε λοιπόν αυτά που είδες… Ηθελα από μικρή να βλέπω όνειρα, τα αγαπούσα, τ’ αποζητούσα, με σαγήνευαν.
Θυμάμαι να σκέφτομαι, και το θυμάμαι καλά: ό,τι κι αν γίνει, μα ό,τι κι αν γίνει, εγώ το βράδυ θα κοιμηθώ και θα δω όνειρα!
Δεν ήταν απλώς ένα «καταφύγιο», ήταν χαρά, προσδοκία, λαχτάρα· ήταν και λίγος φόβος βέβαια, ας μην τον αφήσουμε απ’ έξω.
Αντιθέτως δεν θυμάμαι να πω αν από τότε τα έγραφα κάπου (ως όνειρα-όνειρα), ή τα περνούσα κατ’ ευθείαν σε κάτι απίθανες ιστοριούλες που σκαρφιζόμουν τα χρόνια εκείνα.
Προφανώς είχα ήδη την «λόξα», την κρυφή πετριά, κι έβρισκα πρόσφορο έδαφος στα πίσω φύλλα των σχολικών τετραδίων.

Αυτό ίσως και να το είχα πια ξεχάσει, προ πολλού, αλλά σε ένα μεγάλο χαρτονένιο κουτί με τετράδιά μου του Δημοτικού και των πρώτων τάξεων του Γυμνασίου -ποιος ξέρει πού καταχωνιασμένο, το ανακάλυψε και μου το έδωσε η μάνα μου την δεκαετία του ’80- βρήκα στα πίσω φύλλα αρκετών τετραδίων, σε χρονιές όπως 1958, ’59, ’60, ’62, διάφορα περίεργα γραφόμενα, άσχετα απ’ τα μαθήματα του σχολείου: σύντομα ιστορήματα φανταστικά, άλλα σαν θεατρικά σκετς, άλλα σαν πεζοτράγουδα…

Μια απρόσμενη τόλμη ή «σκοτεινιά», το παράλογο και κωμικό μαζί που με ξάφνιασαν σ’ εκείνα τα πρωτάρικα αφελή σκαριφήματα (μία και μόνο φορά τα διάβασα, όταν άνοιξα το κουτί, όχι ξανά), με κάνουν κιόλας να υποπτεύομαι μήπως τα «ξεσήκωνα» από τίποτε όνειρα που έβλεπα τότε.
Μια εικασία είναι μόνο, δεν βάζω το χέρι μου στην φωτιά, πάντως λιγάκι θα μ’ επηρέαζαν και τα όνειρα, δεν μπορεί.

Διανύοντας τις κακοτοπιές και τα «μεγαλεία» της εφηβείας, άρχισα συνειδητά να τα γράφω, μα όχι και μεθοδικά· τα σημείωνα σε ό,τι χαρτί, τεφτέρι ή τετράδιο έβρισκα μπροστά μου, ίσα-ίσα να μείνουν κάπου, να λέω πως υπάρχουν. Κι αυτό γινόταν για χρόνια έτσι. Από τα τέλη ωστόσο της δεκαετίας του ’70, βαίνοντας πια προς τα τριάντα μου, έπαψα να τα γράφω σκόρπια κι όπου να ’ναι, και τα περνούσα στα τετράδια/ημερολόγια, που λίγο-πολύ από τότε κρατούσα. Και για μια εικοσαετία αυτό συνέβαινε. Σελίδες επί σελίδων σ’ εκείνα τα τετράδια, αντί να περιέχουν γεγονότα ή συναισθήματα της ημέρας, ξεχειλίζουν από όνειρα της νύχτας.

Δεν είναι μόνο ότι καραβάνια ολόκληρα περνούσαν τότε και ξεφορτώναν την πραμάτεια τους στον ύπνο μου, είναι και ότι διέθετα μια μνήμη θηριώδη, ακάματη, τι να πω. Και με διαστήματα όμως άκρας σιωπής από το μέτωπο της αλλόκοσμης μεθορίου, όσο κι από την τρέχουσα του καιρού καθημερινότητα.

Οπως κι αν είναι, από τις 3 Μαρτίου 1997 αποφάσισα να γράφω τα όνειρά μου σε ξεχωριστά τετράδια.
Αφορμή στάθηκαν δυο φάλαινες που είδα να παλεύουν με πολύ άγρια κύματα… Από τα εντυπωσιακότερα ενύπνια που είχα αξιωθεί ως τότε, αλλά και μέχρι σήμερα. Και σκέφτηκα πως αυτές οι φάλαινες δεν χωρούν μαζί με τ’ άλλα, θέλουν δικό τους τετράδιο.
Ετσι ξεκίνησα τα Τετράδια των Ονείρων, που έφτασαν ίσαμε τώρα τα έντεκα στον αριθμό.

Μη φανταστεί κανείς πως γράφω «ό,τι μου λεν τα όνειρα», δεν είναι αυτό το θέμα.
Συχνά ωστόσο παίρνω ιδέες, φωτίζομαι ή αλαφιάζομαι ευεργετικά από εικόνες, φράσεις ή συμβάντα εκεί μέσα, που λίγο-πολύ θα δώσουν στην τάδε ή δείνα ιστορία μου εκείνην την αλλιώτικη «υφή» ή «αίσθηση» που με τριγύριζε και με πλησίαζε και μ’ άγγιζε, αλλά και μου διέφευγε τις προηγούμενες ημέρες.
Οχι σπανίως συμβαίνει και το αντίστροφο: ονειρεύομαι πρόσωπα και καταστάσεις μέσ’ από τα βιβλία μου, από παλιότερες ή πιο πρόσφατες ιστορίες, παραλλαγμένα ως επί το πλείστον, μισοαγνώριστα – σαν να μου λεν, «κοίτα και πώς αλλιώς θα μπορούσαμε να ’χαμε γίνει»· ή, «και πού ’σαι ακόμα».
Αλλοτε πάλι, σε περιόδους συγγραφικής σιωπής και νέκρας (επώδυνης νέκρας), όπου ο νους έχει σκαλώσει για καλά και το χέρι δεν κυλάει όχι πάνω στο χαρτί μα ούτε σε μετάξι, μπορεί ξαφνικά ένα όνειρο, μια τρομερή «υπόνοια», ή φευγαλέα, να με ζωντανέψει, να με αναρριπίσει και να με κάνει να ξαναβρώ τα μονοπάτια…
Αυτό δεν συμβαίνει καθημερινά, ούτε σε κάθε δυσκολία που περνάω, όποτε συμβαίνει πάντως αποβαίνει καθοριστικό. Κι ακόμα είναι φορές που, μετά από κάποιο όνειρο που μου ’φερε τα πάνω κάτω, σκέφτομαι πως τρελλαίνομαι «εκεί» για να μην τρελλαθώ «εδώ».
Καθαρτική η αποστολή τους, θέλω να πω, σε κάθε περίπτωση.”

Κι αν η αγαπημένη συγγραφέας ανακαλύπτει τον εαυτό της ξανα και ξανά μέσα από τα όνειρα που μας μεταφέρει, το ίδιο συμβαίνει και σε μας, γιατί -όπως και να ‘χει- ο νους είναι κοινός, απλά αποκαλύπτεται διαφορετικά στον καθένα μας… Δεν κάνει κακό λοιπόν, που και που να κρυφοκοιτάμε στα όνειρα των άλλων, κι ίσως έτσι, ίσως λέω, να μπορέσουμε να εντοπίσουμε την αλήθεια (ή έστω μια αλήθεια) χωρίς το φόβο μη τυχόν και θιχτούν τα προσωπικά μας δεδομένα μέσα από την όποια αποκάλυψη.

Joanna Arbi

Related Post

Playground pres. PAN-POT with METODI HRISTOV

Posted by - 08/03/2016 0
Η Playground, η πιο δραστήρια ομάδα της Αθηναϊκής dance σκηνής από το 2005, γιορτάζει 10 χρόνια επιτυχημένης πορείας με ένα…